Overslaan en naar de inhoud gaan

Pingpong spelen doe je samen

In gesprek met Bart Vermeulen (Riebedebie) & Michel Vandendriessche (Pasar) | 16 april 2019

Allebei staan ze aan het hoofd van een boeiende netwerkorganisatie. En allebei dragen ze minstens één ander netwerk een warm hart toe: het netwerk ‘Iedereen Verdient Vakantie’. Michel Vandendriessche (Pasar) en Bart Vermeulen (Riebedebie) zeiden ‘ja’ op mijn uitnodiging voor een babbel, omdat ‘ik het ben’, omdat ‘ze graag een extra mijl lopen voor Iedereen Verdient Vakantie’, en omdat persoonlijk contact tussen mensen absoluut wél van deze tijd is. Een verwonderde ‘tiens’, een nieuw idee, een vraag die opgelost raakt, een versterkt engagement: dat gebeurt niet via mail of telefoon. Daarvoor moet je de ander in de ogen kunnen kijken, benadrukken ze. In dit gesprek nemen Bart en Michel het op voor de toeristische ondernemers in het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Ze nodigen het team uit om toegewijd werk te maken van persoonlijk contact met de bijna 600 vakantieverblijven, attracties en musea in het netwerk.

Met een speelse ‘disclaimer’ voor hun leeftijd, raken Bart en Michel een kwestie aan die onze organisaties parten speelt. ‘Misschien zijn we van de oude stempel’, lachen ze, ‘maar we hebben genoeg ervaring om te weten dat alles van waarde ontstaat in persoonlijke contacten tussen mensen.’

Persoonlijk contact is wél van deze tijd

In de werkwereld– waarin begrensde tijd  een vraagstuk is en efficiëntie een deel van het antwoord – nemen digitale managementsystemen en e-mail de plaats in van persoonlijke ontmoetingen tussen mensen. Dat kost minder tijd, en aan het einde van de dag lijkt het werk evengoed gedaan. Mooi niet, vinden ze allebei. Jazeker, digitalisering helpt ons efficiënt organiseren. Maar in het gesprek van mens tot mens gebeurt iets essentieels dat de kern van onze organisatie-opdracht verwezenlijkt.

Michel: ‘Je invloedssfeer reikt tot waar je mensen persoonlijk kent en dus hebt ontmoet. ‘Mensen willen wel degelijk behoren tot een netwerk. En dan bedoel ik: een groep mensen die samen iets willen bereiken. Als organisator van zo’n netwerk heb je dan een extra mijl te lopen. Je invloedssfeer wordt groter als je buiten komt, de mensen bezoekt en tijd neemt om te luisteren. Die digitale hulpmiddelen zijn waardevol maar ook begrensd.’

"Je invloed reikt tot waar je mensen persoonlijk kent en dus hebt ontmoet. Digitale communicatiemiddelen zijn wel waardevol, maar ook begrensd." - Michel Vandendriessche

Bart: ‘Bij Riebedebie ervaren we iets gelijkaardigs. We kunnen telefonisch en met e-mail wel iets van een band opbouwen, maar de kwaliteit daarvan blijft ergens haperen. Pas als wij onze leden persoonlijk spreken, bij een bezoek of op een netwerkmoment, schiet die kwaliteit de hoogte in. Dan worden onderlinge relaties sterker en kunnen we samen iets bereiken.’

Een vorm van efficiëntie: gedeelde kennis bespaart een boel energie

Een contact via telefoon, en nog meer via mail, is meestal doelgericht. Via mail deel je hooguit iets mee. Of je stelt een vraag en krijgt -als alles goed gaat- een antwoord. Mensen die elkaar ontmoeten wisselen meer uit dan vraag en antwoord. In gesprek leren mensen van elkaar en ontstaan ideeën. Gesprekspartners ontdekken wat ieder in z’n mars heeft, en kunnen daar tijdens en nog lang na de ontmoeting op steunen. Informatie gaat beter stromen en mensen kunnen iets betekenen voor elkaars werk, doelen en de vraagstukken waarmee ze worstelen.

Bart: ‘Ik vergelijk het met pingpong. Mailen of andere manieren van digitale communicatie is zoals pingpongen op je eentje. Je slaat het balletje, maar het komt zelden vanzelf terug. Je moet er meestal zelf om lopen. Als je met twee bent, komt het balletje ook terug jouw kant uit. Dialoog is als samen pingpong spelen in real time: je vertelt iets en er komt een vraag terug. Je antwoordt, speelt in op wat een ander zegt en leert dingen die je alleen in de ontmoeting kunt ontdekken.

Michel: ‘Ik zie dat de mensen dan positiever worden ten opzichte van elkaar. We zien meer kansen. We merken dat we voor eenzelfde doel werken. Dat brengt positivisme mee. En moed.

Bart: ‘En voldoening, die voortkomt uit het voor elkaar dingen kunnen doen.’

Michel: ‘Ik ondervond dat zelf nog vanochtend. Een ondernemer uit het netwerk Iedereen Verdient Vakantie belde mij op met een vraag. Ik kon hem een contact doorspelen. Dat werkt net omdat we elkaar kennen. Wat een besparing van energie!’

Een uitdaging voor de jongere – digital native - generatie

Bart en Michel vertellen dat ze extra kracht ervaren doordat ze een groot netwerk van persoonlijke relaties hebben opgebouwd. En ze merken – ook in hun eigen organisatie – dat de jongere generatie medewerkers daarmee worstelt. Ze nemen makkelijker hun toevlucht tot digitale communicatie, terwijl de weg vooruit net in die vertrouwelijke onderlinge contacten ontstaat.

Bart: ‘Ik geef een voorbeeld vanuit Riebedebie. Als wij willen weten hoe pakweg het paasweekend was bij onze leden, kunnen wij drie dingen doen. Ofwel sturen we een mailing uit, en dan zal 80% daar niet op reageren. Als we een telefoonronde organiseren, krijgen we van ongeveer de helft een antwoord. Maar als we ze persoonlijk spreken – of mensen bellen waarmee we een persoonlijke band hebben opgebouwd -  dan krijgen we tot in detail de informatie die we nodig hebben.’

Michel: Op je stoel blijven zitten werkt niet. Ja, een toer door Vlaanderen doen kost tijd. Maar het stimuleert wel, merk ik bij Pasar. De medewerkers kunnen hun werk beter doen, en de leden ervaren een grotere betrokkenheid.’

Iedereen Verdient Vakantie: soigneer je aanbieders

Bij Iedereen Verdient Vakantie weten ze wat ‘netwerken’ betekent. Met 2500 partners, waarvan 1900 sociale organisaties en 600 vakantie-aanbieders, realiseren ze een vakantie-ervaring voor meer dan 160.000 mensen per jaar. Dit is het resultaat van duizenden gesprekken met vakantiegangers, sociale organisaties en toeristische ondernemers. Die aanbieders zijn een enorm belangrijke schakel, vinden Bart en Michel. Ze zijn met veel, bieden korting uit eigen portemonnee en doen dat vaak vanuit een sociaal engagement. En toch vinden mijn gesprekspartners het nodig om nu na te denken over sterkere relaties met de ondernemers binnen het netwerk.

Michel: ‘Als ik aan anderen vertel over Iedereen Verdient Vakantie, dan hoor ik mezelf altijd zeggen dat het een heel groot netwerk is. Dat het groot is, is natuurlijk interessant, maar ondernemers moeten natuurlijk wel goed blijven weten wat er precies omgaat in dat netwerk, wat er gedaan wordt, waar het over gaat. ‘

Bart: ‘Het aanbod is groot, divers en aantrekkelijk. Maar het gaat mij niet alleen om de kwantiteit. In de kwaliteit kan nog dieper doorgedrongen worden, denk ik. De kortingen kunnen groter worden als er meer persoonlijke contacten zouden zijn tussen het Steunpunt en de ondernemers. Het aanbod kan uitgediept worden. Eventuele moeilijke ervaringen van ondernemers kunnen beluisterd worden, vooroordelen opgevangen, problemen opgelost. Je pakt suggesties mee naar de organisatie en zo kom je makkelijker tot een constructief verhaal voor alle betrokkenen.’

"Het aanbod aan vakantiekansen kan uitgediept worden in persoonlijke relaties met alle toeristische ondernemers.' - Bart Vermeulen

Michel: ‘En voor de medewerkers zelf geldt: als ze de plekken met hun eigen ogen gezien hebben, dan verstaan ze beter wat er in die wereld gebeurt, wat vakantiegangers beleven, hoe de ondernemers ermee omgaan. Je moet die wereld zelf ervaren, om dan te kunnen bedenken hoe je de systemen in je organisatie beter kunt maken. Ik denk ook dat je die netwerkcapaciteiten van medewerkers, die zorg voor de leden, moet vertalen in training, in je HR-beleid ook.

Bart: ‘En dat gebeurt bij Iedereen Verdient Vakantie zeker. Er is daar al veel netwerk-kracht. Al kan die zeker nog sterker worden naar de toeristische partners toe. De ondernemers van daguitstappen, musea en attracties, die zien we amper op het jaarlijks Forum. Die komen pas als ze de meerwaarde van hun aanwezigheid zien. Want ook bij hen: er is zoveel te doen, en de tijd is altijd beperkt. Ondernemers willen zien wat hun engagement in hun netwerk oplevert voor hen. Ik denk dat we dat alleen maar kunnen opvangen door alle toeristische aanbieders persoonlijk beter te leren kennen.’

De cultuur van ontmoeting doortrekken

Klinkt als: een ferme uitdaging. Vooral omdat het extra inzetten op persoonlijke contacten met toeristische ondernemers niet ten koste mag gaan van het warme netwerk met vakantiegangers en hun sociale organisaties. ‘Je moet ook dat vanzelfsprekend onderhouden’, zeggen Bart en Michel, ‘want alles evolueert. De mensen veranderen, hun noden en wensen veranderen.’ Die cultuur van ontmoeting zit diep in het netwerk, en dat moet zo blijven. Er is alleen, nu precies in deze tijd, de nood om een tand bij te steken naar de ondernemers. Het huis ‘Toerisme Vlaanderen’ is voor de meesten van hen vér weg, daar in Brussel, en het is voor hen onduidelijk hoe dat huis hen kan ondersteunen.

Michel: ‘Een aantal toeristische ondernemers zien Toerisme Vlaanderen als controleur.’
Bart: ‘Ja, en als een soort van ivoren toren ver weg van hun leefwereld.’
Michel: ‘En sinds het decreet veranderd is, hoor ik regelmatig ondernemers zeggen dat ‘het schijnt dat ze niet meer verplicht zijn om een aanbod te doen bij het steunpunt’. Ja, als ze dat beginnen overwegen, dan gaat het hele idee op de lange duur eraan hé.’
Bart: ‘Dat engagement moet vanuit hun wereld kunnen ontstaan. Niet als een verplichting, maar als een positieve keuze. En misschien de beste manier daarvoor is dat ondernemers horen van elkaars engagement.’
Michel: ‘En dat we ons betrokken voelen. Ze noemen ons ‘aanbieder’, maar dat woord helpt niet zo om mij betrokken te voelen. Mensen zeggen alleen maar ‘dat is van ons’, als dat netwerk dichtbij is, en empathisch is voor wie ik ben en wat ik kan bijdragen.’
Bart: ‘Die shift naar engagement hebben we nog te maken denk ik. Nu zien ondernemers Iedereen Verdient Vakantie vaak als een manier om ‘iets’ te doen voor hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en een handige regeling om hun korting bij de juiste mensen terecht te doen komen. Dat is allemaal nogal functioneel. Er is ook lang gefocust op mensen in armoede. De laatste jaren komt daar de aandacht voor andere vakantiedrempels bij. Dat is een goede zaak: vele ondernemers gaan daarin ook verhalen herkennen die zich dichtbij hun eigen levens afspelen. Daar kan je ze dan ook mee aanspreken.’

Een werk dat nooit stopt

De meeste puzzelstukken van het netwerkverhaal Iedereen Verdient Vakantie liggen netjes op z’n plek. Trek nu die toeristische partners helemaal mee ‘in’ het netwerk, zeggen Bart en Michel. De brug naar vakantiegangers en sociale organisaties is stevig gebouwd. Als eenzelfde brug van warme contacten, empathie en voortdurende uitnodiging tot engagement wordt geslagen naar attracties en verblijven, dan verdiepen de funderingen nog verder.

‘We willen onze collega’s graag op netwerkmomenten ontmoeten. We willen ze zien op het forum, we willen samen bouwen aan vakantiekansen voor iedereen. En dan is de eerste stap: de deur uit, het terrein op en die ondernemers ontmoeten, hen in de ogen kijken en nieuwsgierig van gedachten wisselen. Op dat fundament zeggen ondernemers later makkelijker ‘ja, ik kom meedoen’, wanneer de uitnodiging voor het forum of een ander netwerkevent in de bus valt.’

Bart Vermeulen en Michel Vandendriessche

In gesprek met

Bart Vermeulen is directeur van de Koepel van Attracties en Musea in Vlaanderen, met Riebedebie als publiekswebsite en andere publicaties. Zij verenigen ruim 250 grote en kleine musea en toeristische attracties. De meeste leden van de Koepel van Attracties & Musea zijn ook aangesloten bij het netwerk Iedereen Verdient Vakantie. Michel Vandendriessche is directeur bij vrijetijdsorganisatie Pasar. Pasar is een socio-culturele organisatie met zo’n 290 afdelingen in Vlaanderen. Bij Kompas Campings vzw neemt Michel de rol op van gedelegeerd bestuurder. In een recent opgerichte stuurgroep denken Bart en Michel mee over actuele uitdagingen en toekomst van Iedereen Verdient Vakantie.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 16 april 2019 in de categorie Samenwerken.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Copyright © 2019 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |